เคยไหม? กำลังทานอาหารอยู่ดี ๆ แล้วรู้สึกเหมือนมีอะไร “กรอบ” ในปาก พอลองเอาลิ้นแตะดู กลับพบว่า ฟันแตกหรือฟันบิ่น โดยไม่ทันตั้งตัว
หลายคนอาจคิดว่า “ไม่เจ็บก็คงไม่เป็นไร” แล้วปล่อยไว้ก่อน แต่ความจริงแล้ว ฟันแตกขณะทานอาหาร อาจเป็นสัญญาณว่าฟันมีรอยร้าวหรือโครงสร้างฟันอ่อนแอ และหากปล่อยไว้นาน รอยแตกอาจขยายจนรักษาได้ยากขึ้น
ทำไมอยู่ ๆ ฟันถึงแตกตอนทานอาหาร?
ฟันที่แตกไม่ได้เกิดจากการกัดของแข็งเพียงอย่างเดียวเสมอไป สาเหตุที่พบได้มีหลายอย่าง เช่น
- ฟันผุจนโครงสร้างฟันบางและเปราะ
- ฟันมีรอยร้าวสะสมจากการใช้งานเป็นเวลานาน
- เคยอุดฟันขนาดใหญ่ ทำให้เนื้อฟันที่เหลือรับแรงได้น้อยลง
- เคยรักษารากฟัน ทำให้โครงสร้างฟันบางส่วนสูญเสียไป
- กัดของแข็ง เช่น น้ำแข็ง กระดูก หรืออาหารที่แข็งมาก
- นอนกัดฟันหรือขบฟันเป็นประจำ
- ฟันมีการสึกจากการใช้งานและแรงบดเคี้ยวสะสม
ดังนั้น แม้จะเป็นเพียง “เศษฟันเล็ก ๆ” ที่หลุดออกมา ก็ไม่ควรมองข้าม
ฟันแตกแล้ว แต่ไม่ปวด ต้องไปหาหมอไหม?
ควรตรวจโดยทันตแพทย์ แม้ไม่มีอาการปวด
เพราะรอยแตกบางประเภทอาจยังไม่กระทบเส้นประสาทฟันในช่วงแรก จึงไม่ทำให้รู้สึกเจ็บ แต่เมื่อรอยร้าวลึกขึ้น อาจทำให้เกิดอาการเสียวฟัน ปวดเวลาเคี้ยว หรือเกิดการอักเสบตามมาได้
การตรวจตั้งแต่ระยะแรกช่วยให้ทันตแพทย์ประเมินได้ว่า ฟันแตกมากน้อยแค่ไหน และยังสามารถเก็บรักษาฟันซี่นั้นไว้ได้หรือไม่
ทานอาหารแล้วฟันแตก ควรทำอย่างไรทันที?
หากฟันแตกขณะรับประทานอาหาร ให้ทำตามขั้นตอนง่าย ๆ ดังนี้
1. หยุดใช้ฟันซี่นั้นเคี้ยวอาหาร
หลีกเลี่ยงการกัดหรือเคี้ยวบริเวณที่ฟันแตก เพราะแรงบดเคี้ยวอาจทำให้รอยร้าวขยายตัว
2. บ้วนปากเบา ๆ
ใช้น้ำสะอาดบ้วนเอาเศษอาหารออก โดยไม่ควรใช้นิ้วหรือของแหลมแคะบริเวณฟันที่แตก
3. หากมีชิ้นส่วนฟันหลุดออกมา ให้เก็บไว้
สามารถนำชิ้นส่วนที่หลุดไปให้ทันตแพทย์ตรวจได้ แม้จะไม่สามารถนำกลับไปติดได้ทุกกรณี แต่ข้อมูลนี้อาจช่วยในการประเมินได้
4. หลีกเลี่ยงอาหารแข็งและเหนียว
เลือกรับประทานอาหารที่นิ่ม เคี้ยวง่าย และใช้ฟันฝั่งตรงข้ามไปก่อน
5. นัดพบทันตแพทย์โดยเร็ว
ไม่ควรรอจนเกิดอาการปวด เพราะบางกรณีการรักษาเร็วสามารถช่วยลดความเสียหายเพิ่มเติมได้
ฟันแตก สามารถรักษาได้อย่างไร?
วิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความลึกของรอยแตก รวมถึงสภาพของฟันแต่ละซี่ โดยทันตแพทย์อาจพิจารณาวิธีต่าง ๆ เช่น
อุดฟันหรือซ่อมแซมส่วนที่บิ่น
เหมาะกับกรณีที่ความเสียหายไม่มาก และโครงสร้างฟันยังแข็งแรงเพียงพอ
ครอบฟัน
หากฟันสูญเสียเนื้อฟันไปมาก การครอบฟันอาจช่วยปกป้องโครงสร้างฟันที่เหลือและช่วยให้กลับมาใช้งานได้ดีขึ้น ทั้งนี้ต้องประเมินเป็นรายกรณี
รักษารากฟันร่วมกับการบูรณะฟัน
หากรอยแตกหรือความเสียหายลึกจนกระทบเนื้อเยื่อภายในฟัน อาจจำเป็นต้องรักษารากฟันก่อน แล้วจึงบูรณะฟันตามความเหมาะสม
ถอนฟัน
ในกรณีที่ฟันแตกหรือร้าวลึกจนไม่สามารถรักษาไว้ได้ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ถอนฟัน และวางแผนทดแทนฟันภายหลัง
อย่ารอให้ “ฟันแตกแล้วปวด” ค่อยไปหาหมอ
สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อ ทานอาหารแล้วอยู่ ๆ ฟันแตก คือ อย่าพยายามรักษาเอง และอย่าคิดว่าฟันไม่ปวดแปลว่าไม่มีปัญหา
ฟันแต่ละซี่มีลักษณะการแตกแตกต่างกัน การตรวจโดยทันตแพทย์จะช่วยประเมินสาเหตุ ความรุนแรง และแนวทางรักษาที่เหมาะสมกับฟันของแต่ละคน
สรุปง่าย ๆ:
ฟันแตก → หยุดใช้ฟันซี่นั้นเคี้ยว → หลีกเลี่ยงอาหารแข็ง → เก็บชิ้นส่วนฟันที่หลุด → พบทันตแพทย์เพื่อตรวจโดยเร็ว
เพราะยิ่งตรวจพบปัญหาเร็ว ก็ยิ่งมีโอกาสวางแผนรักษาฟันซี่นั้นได้อย่างเหมาะสม ก่อนที่ความเสียหายจะลุกลามมากกว่าเดิม
สนใจปรึกษา ทันตแพทย์เชียงใหม่
คลินิก เจริญเมือง (ซีเอ็ม) ทันตกรรม
โทร : 082-397-9897 หรือ 053-266-555
LINE : @cmdental
